Σε τροχιά δημογραφικής κατάρρευσης η Δυτική Μακεδονία: Μειώθηκαν στο μισό οι γεννήσεις σε Κοζάνη, Φλώρινα και Γρεβενά
Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εισέρχεται η Δυτική Μακεδονία, καθώς η περιοχή μας βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» της δραματικής δημογραφικής συρρίκνωσης που βιώνει ολόκληρη η χώρα.
Σύμφωνα με τα αποκαλυπτικά στοιχεία νέας έρευνας του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), την οποία διεξήγαγε ο αφυπηρετήσας καθηγητής Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βύρων Κοτζαμάνης, η Κοζάνη, η Φλώρινα και τα Γρεβενά συγκαταλέγονται στους έξι νομούς της χώρας όπου η μείωση των γεννήσεων την τελευταία δεκαπενταετία (2009–2024) ξεπέρασε το σοκαριστικό ποσοστό του 50%.
Η έρευνα αποτυπώνει ανάγλυφα πώς η αποβιομηχάνιση, η έλλειψη κινήτρων για τους νέους και η φυγή του παραγωγικού πληθυσμού (brain drain) έχουν μετατρέψει την περιφέρειά μας σε μια από τις πιο γερασμένες και δημογραφικά εξασθενημένες περιοχές της Ελλάδας.
Διπλάσιοι οι θάνατοι από τις γεννήσεις στην περιφέρειά μας
Η ψαλίδα μεταξύ γεννήσεων και θανάτων στη Δυτική Μακεδονία έχει ανοίξει σε ανησυχητικό βαθμό. Ενώ σε εθνικό επίπεδο το 2024 αντιστοιχούσαν 184 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις, η κατάσταση στην ηπειρωτική Ελλάδα και ειδικά στην περιοχή μας είναι πολύ χειρότερη.
Στα Γρεβενά, η αναλογία ξεπερνά πλέον τους 2 θανάτους για κάθε 1 γέννηση (λόγος άνω του 200/100), κατατάσσοντας τον νομό στις περιοχές με τη μεγαλύτερη δημογραφική γήρανση πανελλαδικά. Αντίστοιχα αρνητική είναι η εικόνα στους νομούς Κοζάνης και Φλώρινας, όπου τα φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις μείον θάνατοι) παραμένουν σταθερά στο «κόκκινο» καθ’ όλη τη διάρκεια της τελευταίας δεκαπενταετίας.
Οι αιτίες της κατάρρευσης: Η φυγή των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας
Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Κοτζαμάνη, οι περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία που καταγράφουν τις μεγαλύτερες απώλειες, αντιμετωπίζουν δύο βασικά προβλήματα:
- Ραγδαία μείωση του γυναικείου πληθυσμού ηλικίας 25-44 ετών: Λόγω της έλλειψης θέσεων εργασίας και της οικονομικής αβεβαιότητας, οι νέες γυναίκες είτε μεταναστεύουν σε μεγάλα αστικά κέντρα και το εξωτερικό, είτε αναβάλλουν την τεκνοποίηση.
- Χαμηλός δείκτης γονιμότητας: Οι γυναίκες που μένουν στην περιοχή αποκτούν πλέον κατά μέσο όρο λιγότερα από 1,5 παιδιά (έναντι 2,0 που ίσχυε για τις παλαιότερες γενιές).
Σύνδεση με τη μείωση του πληθυσμού
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι νομοί της περιφέρειάς μας, οι οποίοι παρουσιάζουν αναλογία θανάτων προς γεννήσεις μεγαλύτερη από 175 προς 100, είναι ακριβώς οι ίδιοι που κατέγραψαν και τη μεγαλύτερη μείωση μόνιμου πληθυσμού (άνω του -10%) στις πρόσφατες απογραφές και εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ.
Αντίθετα, τουριστικές νησιωτικές περιοχές (όπως οι Κυκλάδες και η Ζάκυνθος) καταφέρνουν να συγκρατούν τους νέους τους, με αποτέλεσμα η μείωση των γεννήσεων εκεί να περιορίζεται κάτω από το 15%.
Το μέλλον προδιαγράφεται ακόμα πιο δύσκολο
Η δημογραφική γήρανση αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια. Όπως προειδοποιεί ο κ. Κοτζαμάνης, μια νέα, ακόμη πιο δύσκολη περίοδος αναμένεται μεταξύ 2045 και 2060. Τότε θα φτάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία οι γεννηθέντες της περιόδου 2010–2029, οι οποίοι είναι κατά 450.000 λιγότεροι σε σχέση με την προηγούμενη εικοσαετία.
Για τη Δυτική Μακεδονία, την Εορδαία και την Πτολεμαΐδα, τα στοιχεία αυτά αποτελούν τον πιο ηχηρό κώδωνα κινδύνου. Χωρίς άμεσα, γενναία και στοχευμένα τοπικά κίνητρα για τη στήριξη των νέων οικογενειών και τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, η δημογραφική συρρίκνωση θα συνεχίσει να ναρκοθετεί το μέλλον του τόπου μας.
Με πληροφορίες απο το .protothema.gr
