Σοβαρούς τριγμούς στο σύστημα Επαγγελματικής Κατάρτισης της χώρας προκαλεί εμπιστευτική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία φέρνει στο φως της δημοσιότητας το Euro2day.gr. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αγγίξει άμεσα και την περιοχή της Εορδαίας και της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς στο επίκεντρο των ελέγχων και των προτεινόμενων διορθώσεων βρίσκεται, μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα της «Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης» (JTF 2021).
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την επανεκπαίδευση εργαζομένων της περιοχής μας που επλήγησαν από την απολιγνιτοποίηση. Πλέον, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μέρος των κονδυλίων αυτών απειλείται με δημοσιονομική διόρθωση (επιστροφή πόρων) ύψους 25%, λόγω διαπιστωμένων παρατυπιών στους όρους των σχετικών διαγωνισμών.
Οι επιπτώσεις για τη Δυτική Μακεδονία
Η Δυτική Μακεδονία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα κονδύλια του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (JTF) για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων κατάρτισης και απόκτησης νέων δεξιοτήτων για ανέργους και πρώην εργαζόμενους στον κλάδο της ενέργειας.
Όπως αποκαλύπτει το Euro2day.gr, η έκθεση της Κοινής Διεύθυνσης Ελέγχου της Κομισιόν (με ημερομηνία 7 Σεπτεμβρίου 2026) έβαλε στο μικροσκόπιο δειγματοληπτικά το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» και διαπίστωσε συστημικές αδυναμίες. Σε περίπτωση που η δημοσιονομική διόρθωση του 25% γενικευτεί –όπως προειδοποιεί η έκθεση της Επιτροπής για τις περιπτώσεις που εντοπίζονται παρόμοιοι όροι– κρίσιμοι πόροι για την περιοχή μας ενδέχεται να περικοπούν.
Τα ευρήματα του ελέγχου σύμφωνα με το δημοσίευμα
Οι ελεγκτές της Κομισιόν, οι οποίοι διενήργησαν τον έλεγχό τους στα τέλη του 2025, κατέταξαν το ελληνικό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου στην «Κατηγορία 3», που σημαίνει ότι «λειτουργεί εν μέρει» και «απαιτείται ουσιαστική βελτίωση».
Σύμφωνα πάντα με την εμπιστευτική έκθεση που επικαλείται το Euro2day.gr, τα κυριότερα σημεία εστίασης είναι:
- Αρχιτεκτονική των διαγωνισμών: Διαπιστώνεται ότι οι αναθέτουσες αρχές ομαδοποιούσαν διαφορετικές υπηρεσίες (συμβουλευτική, κατάρτιση, πιστοποίηση) σε μία ενιαία σύμβαση, αντί να τις κατατμήσουν. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, ευνοεί μεγάλους ομίλους του κλάδου και περιορίζει τη δυνατότητα απευθείας συμμετοχής μικρομεσαίων τοπικών επιχειρήσεων κατάρτισης.
- Αποκλεισμός ευρωπαϊκών εταιρειών: Η Κομισιόν εστιάζει ιδιαίτερα σε όρους των διαγωνισμών που ουσιαστικά εμπόδιζαν τη συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών πιστοποίησης και κατάρτισης. Για τον λόγο αυτό, επιβλήθηκε δημοσιονομική διόρθωση 25% στα προγράμματα που ελέγχθηκαν, με την επισήμανση ότι ο κίνδυνος είναι συστημικός.
- Άλλες παραβάσεις: Στο πλαίσιο των δειγματοληπτικών ελέγχων αναφέρονται επίσης περιπτώσεις τεχνητής διόγκωσης του αριθμού των συμμετεχόντων, καθώς και ειδικές αστοχίες, όπως προγράμματα κατάρτισης σε άτομα που δεν είχαν την απαιτούμενη γνώση της ελληνικής γλώσσας.
Συστημικός κίνδυνος για τα προγράμματα
Το μείζον ζήτημα που αναδεικνύει το δημοσίευμα είναι ότι η Κομισιόν ζητά από τις εθνικές αρχές να επεκτείνουν τη διόρθωση του 25% σε όλα τα αντίστοιχα προγράμματα, εφόσον διαπιστωθεί ότι περιλαμβάνουν τους ίδιους περιοριστικούς όρους. Καθώς οι όροι αυτοί αποτελούν συχνή πρακτική στους ελληνικούς διαγωνισμούς, εκφράζονται φόβοι ότι μεγάλο μέρος των προγραμμάτων κατάρτισης της Δίκαιης Μετάβασης βρίσκεται πλέον εκτεθειμένο σε δημοσιονομικό κίνδυνο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Euro2day.gr και του δημοσιογράφου Νώντα Χαλδούπη)
