Στην Ευρώπη τα data centers ζεσταίνουν ολόκληρες πόλεις δωρεάν. Εδώ, ο Περιφερειάρχης παραδίδει γη και ύδωρ, μετατρεπόμενος σε έναν βολικό “yes man” που χειροκροτεί, χωρίς να διεκδικεί ούτε ένα ανταποδοτικό για τις τηλεθερμάνσεις και το νερό της περιοχής μας.
Η υπόθεση με το Data Center των 5,8 δισεκατομμυρίων που σχεδιάζει η ΔΕΗ στην Κοζάνη έχει στηθεί πάνω σε ένα γνώριμο σκηνικό: μεγαλεπήβολα νούμερα, υποσχέσεις για χιλιάδες θέσεις εργασίας και ένα βολικό αφήγημα για το πέρασμα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Για μια κοινωνία που τσακίστηκε από τη βίαιη απολιγνιτοποίηση, κάθε μεγάλη επένδυση ακούγεται σαν σανίδα σωτηρίας. Μόνο που κανείς από όσους κόβουν βόλτες στα συνέδρια δεν μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει στους πολίτες της Εορδαίας και της Κοζάνης ποιο ακριβώς τίμημα θα κληθούν να πληρώσουν από την τσέπη τους και από το φυσικό τους περιβάλλον.
Για να μην κοροϊδευόμαστε, η ΔΕΗ κάνει αυτό ακριβώς που οφείλει να κάνει μια σύγχρονη επιχείρηση. Βρίσκει διαθέσιμο χώρο, αξιοποιεί κεφάλαια, επενδύει σε τεχνολογία αιχμής και κοιτάζει την κερδοφορία και την ανάπτυξή της. Δεν θα ζητήσει κανείς τα ρέστα από έναν επενδυτή επειδή κάνει τη δουλειά του.
Η ΔΕΗ, ως μια σύγχρονη επιχείρηση, κάνει άριστα τη δουλειά της φέρνοντας μια τεράστια επένδυση στον τόπο. Το ζήτημα όμως είναι πώς η δική μας Περιφέρεια θα καθίσει στο τραπέζι για να εξασφαλίσει ότι αυτή η ανάπτυξη θα επιστρέψει και ως όφελος στην καθημερινότητα των πολιτών.
Εκεί δηλαδή όπου ο Περιφερειάρχης Γιώργος Αμανατίδης, ο προεκλογικός «ανεξάρτητος» που διαβεβαίωνε τους πολίτες ότι θα ορθώσει ανάστημα απέναντι στα κεντρικά συμφέροντα, έχει μετατραπεί σε έναν βολικό «yes man». Μια περιφερειακή αρχή που συμπεριφέρεται σαν θεατής πολυτελείας, περιορίζεται σε πλατιά χαμόγελα και χειροκροτήματα, την ίδια στιγμή που παραχωρείται γη και ύδωρ χωρίς την παραμικρή ουσιαστική διεκδίκηση.
Στην Ευρώπη, πάντως, τέτοια έργα δεν αντιμετωπίζονται με υποκλίσεις. Στη Φινλανδία, οι τοπικές αρχές υποχρέωσαν τα μεγαθήρια των data centers να συνδέσουν τα συστήματά τους απευθείας με τα δημοτικά δίκτυα τηλεθέρμανσης. Η τεράστια θερμότητα που βγάζουν οι υπολογιστές δεν σκορπίζεται στον αέρα, αλλά ζεσταίνει χιλιάδες σπίτια με σχεδόν μηδαμινό κόστος για τις οικογένειες.
Στη Γερμανία, η Φρανκφούρτη έβαλε αυστηρότατους όρους: Εάν δεν δώσεις θερμότητα στην περιοχή άδεια λειτουργίας δεν παίρνεις.
Στη δική μας γειτονιά, όπου οι τηλεθερμάνσεις σε Κοζάνη, Πτολεμαΐδα βρίσκονται διαρκώς σε οριακό σημείο και οι κάτοικοι τρέμουν το κόστος του χειμώνα, η Περιφέρεια δεν άνοιξε καν το στόμα της για να θέσει αυτόν τον όρο ως αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή.
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι το νερό. Τέτοια συγκροτήματα δεν λειτουργούν μόνο με ρεύμα . Χρησιμοποιούν καθημερινά εκατομμύρια κυβικά νερού για να μην υπεθερμανθούν οι διακομιστές τους.
Στον Καναδά, μια χώρα πνιγμένη στα ποτάμια και τις λίμνες, οι κάτοικοι στο Βανκούβερ ξεσηκώθηκαν για να μην παραδώσουν τα υδάτινα αποθέματά τους στις πολυεθνικές, ενώ στο Κεμπέκ η κυβέρνηση πάγωσε τις συνδέσεις γιατί κινδύνευε να τιναχτεί στον αέρα το ενεργειακό δίκτυο των νοικοκυριών. Στην Ιρλανδία τα data centers κατέληξαν να καταναλώνουν πάνω από το ένα πέμπτο του ρεύματος ολόκληρης της χώρας, ενώ στη Λατινική Αμερική οι πολίτες βγήκαν στους δρόμους φωνάζοντας πως αυτό δεν είναι ανάπτυξη, αλλά οργανωμένη λεηλασία.
Έχει αναρωτηθεί κανείς στην Περιφερειακή Αρχή από πού θα τραβήξει νερό αυτή η φαραωνική υποδομή; Από τη Λίμνη Πολυφύτου; Από τον ήδη καταπονημένο υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής; Υπάρχει έστω μία μελέτη στα συρτάρια τους ή απλώς θα περιμένουν να στερέψουν τα χωράφια και οι βρύσες για να θυμηθούν ότι έπρεπε να είχαν ρωτήσει;
Για δεκαετίες μας έλεγαν ότι ο λιγνίτης ήταν η κατάρα του τόπου. Ρυπογόνος αναμφίβολα, με βαρύ τίμημα για την υγεία, αλλά εξασφάλιζε δουλειά, φθηνό ρεύμα και ζεστά καλοριφέρ σε κάθε σπίτι της Εορδαίας. Αν η περιβόητη «πράσινη και ψηφιακή μετάβαση» μεταφράζεται στο να δεσμεύσουμε τους τελευταίους μας πόρους χωρίς ούτε ένα ευρώ έκπτωση στη θέρμανση των κατοίκων, τότε δεν μιλάμε για μετάβαση, αλλά για σιωπηλό ξεπούλημα.
Όσοι εκλέχθηκαν για να υπερασπίζονται τη Δυτική Μακεδονία ας αφήσουν τα χειροκροτήματα και τα παρασκηνιακά παιχνίδια εξουσίας. Ο τόπος δεν χρειάζεται τοπικούς άρχοντες που λένε «ναι σε όλα» φοβούμενοι μην κακοκαρδίσουν την Αθήνα. Χρειάζεται ανθρώπους που να απαιτούν χειροπιαστά ανταποδοτικα.
Φθηνή τηλεθέρμανση στα σπίτια και απαραβίαστα όρια στη χρήση του νερού. Τα καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς τελείωσαν οριστικά.
(Σ.Σ.: Τα στοιχεία για τη διαχείριση της θερμότητας και των υδάτινων πόρων βασίζονται σε αντίστοιχες θεσμικές παρεμβάσεις και ρεπορτάζ από τη Φινλανδία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, τον Καναδά και τη Λατινική Αμερική).
-
(Πηγές – Στοιχεία Διεθνούς Τύπου & Θεσμικών Φορέων:)
-
Φινλανδία: Reuters / EuroNews (Έργο ανάκτησης απορριπτόμενης θερμότητας από data centers στο Ελσίνκι από τη Microsoft και τη Fortum).
-
Γερμανία: Bloomberg / Clean Energy Wire (German Energy Efficiency Act – EnEfG και θεσμικοί όροι για τη χρήση θερμότητας στη Φρανκφούρτη).
-
Ιρλανδία: Central Statistics Office (CSO) Ireland (Επίσημα στατιστικά στοιχεία ενεργειακής κατανάλωσης από κέντρα δεδομένων).
-
Καναδάς: CBC News / Financial Post (Πολιτικές διακοπής/παγώματος συνδέσεων από την Hydro-Québec στο Κεμπέκ για την προστασία του δικτύου των πολιτών).
-
Λατινική Αμερική: Associated Press / The Guardian (Διαμαρτυρίες και νομικές προσφυγές κατοίκων στο Cerrillos της Χιλής για την κατανάλωση νερού από data centers).
-
