Εγκύκλιος Αγίου Πνεύματος

† ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ

ΜΕ ΤΗ ΧΑΡΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΗΣ, ΠΡΕΣΠΩΝ ΚΑΙ ΕΟΡΔΑΙΑΣ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΛΗΡΟ,

ΤΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ, ΤΙΣ ΜΟΝΑΧΕΣ,

ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΕΣ

ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΜΑΣ,

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφὲς μου ἐν Κυρίῳ,

Ἡ Ἐκκλησία μας ζεῖ για μία ακόμη φορά τὸ μεγάλο καὶ συγκλονιστικὸ θαῦμα τῆς Πεντηκοστῆς. Ὁ οὐρανὸς ἄνοιξε καὶ τὸ Πανάγιο Πνεῦμα κατῆλθε στὸν κόσμο ὄχι ὡς ἰδέα, ὄχι ὡς σύμβολο, ὄχι ὡς μιὰ ἀφηρημένη θρησκευτικὴ ἔννοια, ἀλλὰ ὡς φωτιὰ θεϊκή, ὡς ζωὴ ἀληθινή, ὡς παρουσία Θεοῦ ζῶντος καὶ ἐνεργοῦντος μέσα στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατέβηκε πάνω στοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους σὰν πύρινες γλῶσσες¹ καὶ μετέβαλε τὸν φόβο τους σὲ ἀποστολικὸ θάρρος, τὴ σιωπή τους σὲ κήρυγμα σωτηρίας καὶ τὴν ἀνθρώπινη ἀδυναμία τους σὲ δύναμη οὐρανοῦ. Ἡ Πεντηκοστὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα γεγονὸς τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ ἡ γενέθλια ἡμέρα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἡ ἀδιάκοπη ὑπόσχεση ὅτι ὁ Θεὸς δὲν ἐγκαταλείπει ποτὲ τὸν ἄνθρωπο.

Καὶ ὅμως, ἐνῷ μιλοῦμε συχνὰ γιὰ τὸν Θεὸ Πατέρα καὶ συγκινούμαστε ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, πολλὲς φορὲς λησμονοῦμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, τὸ τρίτο Πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἐκεῖνον ποὺ εἶναι «πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν»² καὶ ποὺ ἀθόρυβα γεμίζει τὴν ὕπαρξή μας μὲ χάρη, φῶς καὶ ἐσωτερικὴ ζωή. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα γίνεται ἔτσι γιὰ πολλοὺς ὁ μεγάλος ἄγνωστος τῆς ζωῆς μας, ὄχι γιατί ἀπουσιάζει ἀπὸ τὸν κόσμο, ἀλλὰ γιατί ἐμεῖς ἐπιλέγουμε νὰ ζοῦμε δίχως νὰ Τοῦ παραχωροῦμε χῶρο μέσα στὴν καρδιά μας.

Χωρὶς τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν ὑπάρχει Ἐκκλησία, δὲν ὑπάρχει προσευχή, δὲν ὑπάρχει ἀληθινὴ μετάνοια, δὲν ὑπάρχει ἁγιασμὸς καὶ δὲν ὑπάρχει σωτηρία. Κάθε Θεία Λειτουργία εἶναι μιὰ νέα Πεντηκοστή, γιατί ἐκεῖ ὁ οὐρανὸς ἀγγίζει τὴ γῆ. Κάθε εἰλικρινὴς ἐξομολόγηση εἶναι μιὰ νέα κάθοδος τοῦ Παρακλήτου, γιατί ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος δὲν συναντᾶ μόνο τὴν ἁμαρτία του, ἀλλὰ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ ποὺ τὸν ἀνασταίνει.

Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, λίγο πρὶν ἀπὸ τὸ Πάθος Του, θέλησε νὰ παρηγορήσει τοὺς μαθητές Του καὶ τοὺς ὑποσχέθηκε ὅτι δὲν θὰ τοὺς ἀφήσει ὀρφανοῦς, ἀλλὰ θὰ τοὺς στείλει ἄλλον Παράκλητο³, γιὰ νὰ εἶναι μαζί τους. Το Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ὁ παρηγορητής, ὁ συνοδοιπόρος, ὁ φωτιστῇς, ὁ ἀθόρυβος ἐπισκέπτης τῆς καρδιᾶς μας ποὺ δὲν εἰσβάλλει βίαια, ἀλλὰ περιμένει μὲ ἄπειρη ὑπομονὴ νὰ Τοῦ ἀνοίξουμε ἐμεῖς τὴν πόρτα τῆς ὑπάρξεώς μας. Εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ στηρίζει τον κουρασμένο ὅταν ὅλα μοιάζουν νὰ καταρρέουν, ποὺ παρηγορεῖ τον πονεμένο ὅταν ἡ θλίψη βαραίνει τὴν ψυχή, ποὺ δυναμώνει τὸν δοκιμαζόμενο καὶ σηκώνει ἐκεῖνον ποὺ ἔπεσε καὶ πίστεψε πὼς δὲν ὑπάρχει ἐπιστροφή.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μας ὑπενθυμίζει ὅτι εἴμαστε ναὸς τοῦ Θεοῦ καὶ πὼς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα μας⁴. Ὁ ἄνθρωπος δὲν πλάστηκε γιὰ νὰ ζεῖ ἄδειος, πνευματικὰ ἐξαντλημένος, ἐσωτερικὰ ἔρημος καὶ φοβισμένος ἀπέναντι στὸ αὔριο, ἀλλὰ γιὰ νὰ γίνει κατοικητήριο τῆς χάριτος, τόπος παρουσίας τοῦ Θεοῦ, μικρὸς οὐρανὸς μέσα στὴν καθημερινότητα τῆς γῆς. Ὅταν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα βρίσκει καρδιὰ ταπεινὴ, τότε γεννιέται μέσα σὲ αὐτὴν ἡ εἰρήνη ποὺ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὶς ἐξωτερικὲς καταστάσεις. Αὐτὴ ἡ αὔρα τοῦ Παρακλήτου συνεχίζει τὴν ἁγιαστική της εὐεργεσία πρὸς τὸν ἄνθρωπο μεταμορφώνοντας αὐτὸν μὲ ἀρετὲς ποὺ συναντοῦμε στὰ συναξάρια. Μὲ τὴ μακροθυμία ποὺ ἀντέχει, τὴν πραότητα ποὺ δὲν πληγώνει, τὴν πίστη ποὺ δὲν λυγίζει, τὴν ἀγάπη ποὺ δὲν ζητᾶ ἀνταπόδοση⁵.

Ὁ Μέγας Βασίλειος διδάσκει ὅτι διὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γίνεται ἡ ἄνοδος τῆς καρδιᾶς πρὸς τὸν Θεό⁶. Χωρίς τη χάρη Του, ἡ πίστη γίνεται θεωρία χωρὶς φλόγα, ἡ προσευχὴ γίνεται συνήθεια χωρὶς ζωὴ καὶ ἡ λατρεία κινδυνεύει νὰ μετατραπεῖ σὲ ἕναν ἄδειο τύπο χωρὶς ἐσωτερικὸ περιεχόμενο. Μὲ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ὅμως, ἀκόμη καὶ ὁ πιὸ ἁπλὸς ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ γίνει φορέας οὐρανοῦ, γιατί ἡ ἁγιότητα δὲν εἶναι ἔργο ἀνθρώπινης τελειότητας ἀλλὰ καρπὸς θείας παρουσίας. Οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας δὲν ἔγιναν ἅγιοι ἐπειδὴ ἦταν ἰσχυροί, ἀλλὰ ἐπειδὴ μὲ ὑπακοὴ καὶ ταπείνωση ἄφησαν χῶρο στὸν Παράκλητο νὰ κατοικήσει μέσα τους, νὰ θεραπεύσει τὰ τραύματά τους καὶ νὰ μεταμορφώσει ὁλόκληρη τὴν ὕπαρξή τους.

Στὴ σημερινὴ ἐποχὴ ποὺ καλπάζει μὲ ταχύτητα δὲν ἔχουμε ἀνάγκη μόνο ἀπὸ περισσότερες πληροφορίες καὶ περισσότερες γνώσεις, ἀλλὰ κυρίως ἀπὸ περισσότερη χάρη καὶ περισσότερο οὐρανὸ μέσα στὴν καρδιά μας. Περισσεύουν οἱ φωνὲς τοῦ κόσμου καὶ λιγοστεύει ἡ σιωπὴ τῆς προσευχῆς. Πληθαίνουν τα μέσα, ἀλλὰ χάνεται ὁ προορισμός. Αὐξάνονται οἱ ἀπαντήσεις, ἀλλὰ σπανίζει ἡ εἰρήνη τῆς ψυχῆς. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν ἔρχεται γιὰ νὰ στολίσει ἐξωτερικὰ τὴ ζωή μας, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὴ ἀναγεννήσει ἀπὸ μέσα, νὰ κάνει τὴν ψυχή μας τόπο Ἀναστάσεως καὶ τὸ σπίτι μας μικρὴ Ἐκκλησία ἀγάπης, συγχώρησης, προσευχῆς καὶ εἰρήνης. Ὁ Ἅγιος Συμεῶν ὁ Νέος Θεολόγος τονίζει ὅτι ὅποιος δὲν γευθεῖ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μένει σὲ μιὰ πίστη ἐξωτερικὴ καὶ ἀτελῆ⁷, χωρὶς τὴ ζωντανὴ ἐμπειρία τῆς χάριτος.

Ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές μου, ἂς μὴ μείνει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ὁ μεγάλος ἄγνωστος τῆς ζωῆς μας. Ἡ Πεντηκοστὴ δὲν εἶναι ἀνάμνηση, ἀλλὰ πρόσκληση. Δὲν εἶναι ἱστορία, ἀλλὰ παρόν. Δὲν εἶναι μόνο ἑορτή, ἀλλὰ ἀπόφαση ζωῆς. Ὁλοκληρώνοντας, σᾶς παρακαλῶ πατρικὰ νὰ κρατήσουμε τρία οὐσιαστικὰ ζητούμενα ἀπὸ τὴν ἡμέρα αὐτή:

Πρῶτον, νὰ μάθουμε νὰ προσευχόμαστε ἀληθινὰ καὶ ταπεινά, ζητῶντας ὄχι μόνο λύσεις στὰ προβλήματά μας ἀλλὰ τὴν ἴδια τήν παρουσία τοῦ Ἁγίου καὶ Τριαδικοῦ Θεοῦ μέσα στὴ ζωή μας,

Δεύτερον, νὰ ἀφήσουμε χῶρο στὴ μετάνοια, γιατί ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει συντριβὴ καρδιᾶς, ἀληθινὴ ἐπιστροφὴ καὶ ταπείνωση, ἐκεῖ ἀναπαύεται τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.

Τρίτον, νὰ γίνουμε ἄνθρωποι ἀγάπης, συγχώρησης καὶ εἰρήνης, ὥστε οἱ ἄλλοι νὰ βλέπουν στὴ ζωή μας ὄχι ἁπλῶς ἕναν καλὸ ἄνθρωπο, ἀλλὰ τὸ φῶς τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ καὶ τὴ ζωντανὴ μαρτυρία τοῦ Εὐαγγελίου⁸.

Εὔχομαι ὁ Παράκλητος νὰ φωτίζει τὰ σπίτια σας, νὰ στηρίζει τὶς οἰκογένειές σας, νὰ προστατεύει τὰ παιδιά μας, νὰ ἐνισχύει τοὺς νέους μας, να εὐλογεῖ τὸν ἀκριτικὸ τόπο μας, νὰ παρηγορεῖ τοὺς πονεμένους καὶ νὰ χαρίζει σὲ ὅλους μας εἰρήνη, ἐλπίδα καὶ σωτηρία.

Με πατρικὲς εὐχές

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

† Ὁ Φλωρίνης, Πρεσπῶν καὶ Ἐορδαίας ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ