Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει το ορόσημο για την οριστική αποχώρηση του λιγνίτη από το ελληνικό ενεργειακό σύστημα, καθώς μπαίνει τέλος στη λειτουργία των τελευταίων λιγνιτικών μονάδων στη Δυτική Μακεδονία. Όπως προκύπτει από την ανάλυση του ΠΑΚΟΕ, η χώρα βρίσκεται πλέον στην τελική φάση της απολιγνιτοποίησης, με τη συμμετοχή του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή να έχει περιοριστεί σε οριακά επίπεδα, κάτω από 5% .
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μονάδες της Πτολεμαΐδας και του Αγίου Δημητρίου, που αποτελούν τα τελευταία ενεργά «κάστρα» του λιγνίτη. Η Πτολεμαΐδα V, ισχύος περίπου 660 MW, σταματά τη λειτουργία της με λιγνίτη εντός του 2026 και μπαίνει σε τροχιά μετατροπής σε μονάδα φυσικού αερίου, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη ημέρα του σταθμού από το 2027 και μετά.
Αντίστοιχα, στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, οι τελευταίες μονάδες ολοκληρώνουν τη λιγνιτική τους πορεία έως τον Μάιο του 2026. Οι περιορισμένες παρατάσεις που δόθηκαν αφορούσαν κυρίως την κάλυψη αναγκών τηλεθέρμανσης και τη διασφάλιση της επάρκειας ισχύος κατά τη χειμερινή περίοδο 2025–2026, χωρίς να αλλάζουν τον συνολικό σχεδιασμό οριστικού κλεισίματος.
Η εικόνα που αποτυπώνεται στα στοιχεία είναι ενδεικτική της ραγδαίας συρρίκνωσης του λιγνίτη. Από καύσιμο που κάλυπτε σχεδόν το 80% της ηλεκτροπαραγωγής στις αρχές της δεκαετίας του ’90, έχει μετατραπεί σήμερα σε περιθωριακή πηγή. Τους πρώτους επτά μήνες του 2025, η παραγωγή από λιγνίτη περιορίστηκε στις 1.739 GWh, καλύπτοντας μόλις το 5,2% της ζήτησης – το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, την ώρα που οι ΑΠΕ πλησιάζουν το 46% και το φυσικό αέριο το 40% .
Το ΠΑΚΟΕ αποδίδει την επιτάχυνση της απολιγνιτοποίησης τόσο στις σοβαρές επιπτώσεις του λιγνίτη στην υγεία και το περιβάλλον όσο και στο αυξανόμενο οικονομικό κόστος από τα δικαιώματα εκπομπών CO₂, που καθιστούν τη λιγνιτική παραγωγή μη βιώσιμη. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η επόμενη ημέρα για τις λιγνιτικές περιοχές παραμένει κρίσιμη, με το στοίχημα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης να μην έχει ακόμη κερδηθεί πλήρως.
Παρά τις αντιφάσεις και τις καθυστερήσεις που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια, το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι σαφές: με το κλείσιμο των τελευταίων μονάδων σε Πτολεμαΐδα και Άγιο Δημήτριο, το 2026 σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τον λιγνίτη στην Ελλάδα και την οριστική μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο .
Πηγή: energypress.gr
