Την ανάγκη ανακατεύθυνσης των επενδύσεων σε data centers, από την κορεσμένη Αττική όπου και το 65% του μέχρι τώρα ενδιαφέροντος, προς τις γεωγραφικές ζώνες της περιφέρειας με διαθέσιμο ακόμη ηλεκτρικό χώρο, αναδεικνύει ο πρώτος ηλεκτρικός χάρτης της Ελλάδας για τα κέντρα δεδομένων.
Ανεξάρτητα από τις προφανείς ευκαιρίες που συνεπάγεται το γεγονός ότι ο κορεσμός μεγάλων ευρωπαϊκών κόμβων (Λονδίνο, Δουβλίνο, Φρανκφούρτη, Παρίσι) κάνουν τους επενδυτές να κοιτάζουν όλο και πιο πολύ τη ΝΑ Ευρώπη, η μελέτη της PWC για τη χωροθέτηση των data centers στην Ελλάδα που παρουσιάστηκε τη Παρασκευή, αναδεικνύει τη πραγματικότητα που γνωρίζουν χρόνια τώρα όσοι ασχολούνται με το αντικείμενο.
Τον περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο του εθνικού μας συστήματος γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα και τα προβλήματα συμφόρησης του τοπικού δικτύου που συνεπάγεται η γεωγραφική τους συγκέντρωση.
Ειδικά όταν τα κέντρα δεδομένων όχι μόνο χρειάζονται σταθερή και αδιάλειπτη τροφοδοσία με πολύ μεγάλους όγκους ενέργειας, αλλά και οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους δημιουργεί προβλήματα ευστάθειας.
Στην ουσία το νέο στοιχείο που φέρνει η μελέτη είναι ότι επισημοποιεί με νούμερα τη τεράστια αναντιστοιχία μεταξύ των περιοχών που συγκεντρώνουν ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers (τα 2/3 στην Αττική) και εκείνων που μπορούν πραγματικά να «σηκώσουν» τόσο ενεργοβόρες εγκαταστάσεις (περιφέρεια).
Το «γρίφο» αυτό καλούνται να επιλύσουν κυβέρνηση, Διαχειριστές και επενδυτές, προκειμένου η Ελλάδα να καταφέρει να αποσπάσει τα επόμενα χρόνια όσο το δυνατό μεγαλύτερο κομμάτι από τη πίτα των 5 -6 GW, που κατά τη μελέτη μπορεί να προσελκύσει η ΝΑ Ευρώπη, αναδεικνύοντας τη τεράστια ευκαιρία που διανοίγεται.
Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι τα 5-6 GW αντιστοιχούν σε περίπου 10% των συνολικά 58 GW επενδύσεων σε data centers που κατά την PWC εκτιμάται ότι θα αναπτυχθούν τη προσεχή δεκαετία σε Ευρώπη, Μ. Ανατολή και Β. Αφρική ως το 2034, καταγράφοντας τριπλασιασμό έναντι των 18 GW πέρυσι.
Στο χάρτη της PWC φιγουράρουν τέσσερις γεωγραφικές ζώνες, όλες μακριά από την Αττική, που έχουν ακόμη διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο για να φιλοξενήσουν νέες μεγάλες επενδύσεις σε data centers και να εξυπηρετήσουν τις αυξημένες τους ανάγκες.
Στη πρώτη θέση της λίστας βρίσκεται η Δυτική Μακεδονία (630 MW) όπου και οι μεγάλες εκτάσεις των πρώην λιγνιτικών πεδίων. Στο ερώτημα πώς επηρεάζει την εικόνα η επένδυση της ΔΕΗ (εφόσον φυσικά γίνει) με το mega data center 300 MW στη Πτολεμαίδα, η απάντηση είναι ότι δεν θα πάρει μερίδιο από το διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, καθώς ακολουθεί τη λογική «πίσω από το μετρητή» (behind the meter). Εν προκειμένω τα μεγάλα παρακείμενα φωτοβολταικά που κτίζει ή έχει ολοκληρώσει η επιχείρηση θα ηλεκτροδοτούν απευθείας το AI giga factory, χωρίς αυτό να πρέπει να καταναλώσει ενέργεια από το εθνικό σύστημα μεταφοράς.
Στη δεύτερη θέση έρχεται η Θεσσαλία (605 MW) και ακολουθούν η Κ.Μακεδονία (485 MW), η Στερεά Ελλάδα (480 MW), η Αν.Μακεδονία / Θράκη (375 MW) και η Ηπειρος /Δ.Ελλάδα (250 MW). Τη λίστα συμπληρώνουν οι πλέον κορεσμένες Πελοπόννησος (210 MW), Αττική (180 MW) και Κρήτη (140 MW).
Το επενδυτικό ωστόσο ενδιαφέρον, όπως δείχνει και το παραπάνω γράφημα είναι αντιστρόφως ανάλογο. Στη κατάταξη των Περιφερειών βάσει της επενδυτικής ελκυστικότητας για εγκατάσταση data center στην Ελλάδα, πρώτη έρχεται η Αττική, ακολουθούν η Κρήτη με τη Πελοπόννησος με τις περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας να καταλαμβάνουν την τέταρτη και πέμπτη θέση.
Εν ολίγοις, η έρευνα της PWC καθιστά σαφές ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη συνολική δυναμικότητα του δικτύου για υποδομές data centers, το οποίο σήμερα ανέρχεται σε 1,9 GW και με τις δρομολογούμενες επενδύσεις του ΑΔΜΗΕ πρόκειται να φτάσει τα 2,9 GW μέχρι το 2034.
Ούτε στο επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει ανακοινωθεί και που αφορά έργα ισχύος κοντά στο 1 GW, τα οποία μαζί με τα 36 συνολικά αιτήματα για όρους σύνδεσης σε ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ αθροίζουν το νούμερο των 2,2 GW. Το θέμα είναι η μεγάλη ανισοκατανομή μεταξύ περιοχών υψηλής ζήτησης και περιοχών με διαθέσιμη ισχύ.
Η προφανής λύση στο πρόβλημα αυτό, από τον οποίο εξαρτάται και το στοίχημα για τη μετατροπή της Ελλάδας σε περιφερειακό κέντρο ψηφιακών υποδομών για τη ΝΑ Ευρώπη, είναι η ανακατεύθυνση των επενδύσεων στις γεωγραφικές ζώνες με διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, καταλήγει η έρευνα.
Βέβαια επισημαίνει ότι η στάση των επενδυτών επηρεάζεται και από αλλά κριτήρια, πέραν της εγγύτητας σε αστικά κέντρα, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις τελικές αποφάσεις αν χρειαστεί να ανακατευθυνθούν αλλού.
Κρίσιμα κριτήρια είναι η συνδεσιμότητα, δηλαδή οι πολλαπλές διαδρομές για τη μεταφορά των data από πολλαπλούς παρόχους, η εξιδείκευση του εργατικού δυναμικού σε τεχνικές δεξιότητες, οι αδειοδοτικές διευκολύνσεις και η οικονομική ενίσχυση. Το στοίχημα δεν είναι αυτονόητο καθώς αν κάποιες από τις περιοχές της περιφέρειας με διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο δεν πληρεί τα παραπάνω, τότε μπορεί μέρος από το επενδυτικό ενδιαφέρον να μη μετουσιωιθεί τελικά σε έργα.
