Μάρτης : Γιατί το φοράμε – Οι ρίζες του εθίμου

Κοινοποιήστε το άρθρο

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Μάρτης αποκαλείται στην Ελλάδα το έθιμο κατά το οποίο φοράμε ένα, φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι από την 1η Μαρτίου, έως και το τέλος του μήνα

Mαρτης   αποκαλείται στην Ελλάδα το έθιμο κατά το οποίο φοράμε ένα, φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι από την 1η Μαρτίου, έως και το τέλος του μήνα.

Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Σήμερα και για όλο το μήνα παιδιά και μεγάλοι φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Όπως λέει ο λαός, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.

Μάλιστα, όταν τελειώσει ο μήνας το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν και το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Ερμηνεία

Είναι ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο αυτός που φορά το Μάρτη, κυρίως τα μικρά παιδιά, προστατεύονται είτε από ασθένειες γενικά ή «για να μην τα κάψει ο ήλιος» / για να «μην τα μαυρίζει ο ήλιος» ή για να «μην τα πιάνει το μάτι».

Συμβολικά το λευκό και το κόκκινο χρώμα τα συναντάμε συχνά στη δεισιδαιμονία όταν είναι να αποτρέψουμε κάποιο κακό. Αυτό μνημονεύεται και από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.

Ο Αρτεμίδωρος στα «Ονειροκριτικά» συσχετίζει τους διάφορους στεφάνους των μαγισσών, ο Βιργίλιος στα «Βουκολικά» αναφέρει πολύχρωμους μίτους περιδεμένους τρεις φορές σε εικόνα ερωμένου για να τον σαγηνέψουμε.

Ο Πετρώνιος αναφέρει όμοιες μαγγανείες, όπου δένουμε πολύχρωμο στήμονα στον τράχηλο. Οι Βυζαντινοί αναφέρουν τη χρήση βαμμένης κλωστής κατά της βασκανίας. Στα Ελευσίνια μυστήρια κατά την αρχαιότητα οι νεαροί μύστες φορούσαν κρόκους στο δεξί χέρι και στο πόδι. Πρόκειται λοιπόν για έθιμο πανάρχαιο, ή όμοιο με πανάρχαια έθιμα.

Το ιδιότυπο αυτό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, όταν έφευγε ο Μάρτιος, στην κεντρική Ελλάδα τουλάχιστον το έβγαζαν και το κρεμούσαν στο πιο ψηλό κλαδί των δένδρων που ήταν κοντά στα σπίτια με τις χελιδονοφωλιές, διότι ο Μάρτιος είναι ο μήνας της εαρινής μετανάστευσης πτηνών από την Αφρικανική ήπειρο στην Ελλάδα κυρίως και στα Βαλκάνια κατ’ επέκταση.

Τα πτηνά αυτά μεταφέρουν συχνότατα ασθένειες των θερμότερων κλιμάτων που με την αυξημένη υγρασία της άνοιξης επωάζονται.

Στη λαογραφία αναφέρεται πως τα παιδιά πρέπει να σέβονται, να αγαπούν και να μην πειράζουν τα χελιδόνια, επειδή λειτουργούσαν ως «οικόσιτα» πτηνά που έκτιζαν τις φωλιές τους στους τοίχους των σπιτιών, με το σκεπτικό ότι ήταν χρήσιμα αφού εξολόθρευαν τα έντομα, κυρίως κουνούπια, που ήταν βλαβερά για τον άνθρωπο και τα οποία κουνούπια τα ίδια τα χελιδόνια μετέφεραν στο πτίλωμα τους από το ταξίδι τους από την Αφρική. Ο ένας λόγος ήταν εν μέρει αυτός, ο δεύτερος λόγος ήταν ότι οι παλαιότεροι γνώριζαν για τις ασθένειες αυτές και δεν ήθελαν να τις πάθουν τα παιδιά τους.

Μαζί με τα υγιή χελιδόνια και άλλα πουλιά μεταναστεύουν και ασθενή. Ειδικά το ασθενές χελιδόνι εάν δει κόκκινο χρώμα, το αποφεύγει και δεν πλησιάζει, αντιθέτως το υγιές χελιδόνι μαζεύει την ασπροκόκκινη κλωστίτσα που την βρίσκει στο ψηλό κλαδί του δένδρου και τη μεταφέρει στη φωλιά του για να αποτρέψει την χρήση της από τον ασθενή εισβολέα και να κλωσήσει τα υγιή αυγά του. Για τον λόγο αυτό της υγείας οι παλαιότεροι είχαν σκαρφιστεί την χρησιμότητα των χελιδονιών, κυρίως, και απέτρεπαν τα παιδιά να παίζουν μαζί τους και να πλησιάζουν τις χελιδονοφωλιές.

Έθιμο, όχι μόνο στη χώρα μας

Ωστόσο δεν είναι μόνο η χώρα μας που έχει αυτό το έθιμο. Μάρτη φοράνε και στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, μία μικρή καρφίτσα που τη λένε Μαρτσισόρ, τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία και την Μολδαβία.

Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στην ΠΓΔΜ με την ονομασία Μάρτινκα και στην Αλβανία ως Βερόρε. Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι.

Άλλοι πάλι δένουν τον Μάρτη σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.

Οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται Μαρτενίτσα. Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα», που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη.

Η Μαρτενίτσα λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού σαν φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία. Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία Μαρτσισόρ. Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας.

Δείτε Επίσης

ΑΡΚΕ ΟΜΙΛΟΥ ΔΕΗ 
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΑΡΚΕ ΟΜΙΛΟΥ ΔΕΗ -Η παραχώρηση της ΔΕΗ στους ιδιώτες αποτελεί ΕΓΚΛΗΜΑ

Η χθεσινή απόφαση της διοίκησης της ΔΕΗ για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και η μη συμμετοχή -σε αυτήν την αύξηση- του ΤΑΙΠΕΔ και του υπερταμείου, έρχεται να ολοκλήρωση το σχέδιο της

Διαβάστε περισσότερα »
Ποινικός Κώδικας: Μόνο ισόβια για τα σκληρά εγκλήματα – Όλες οι σαρωτικές αλλαγές
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ποινικός Κώδικας: Μόνο ισόβια για τα σκληρά εγκλήματα – Όλες οι σαρωτικές αλλαγές

Ο Ποινικός Κώδικας τροποποιείται. Συγκεκριμένα, τις « αστοχίες» του Ποινικού Κώδικα που ψηφίστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να θεραπεύσει μέσω αλλαγών σε διατάξεις το υπουργείο Δικαιοσύνης, όπως δήλωσε ο Υπουργός Κώστας

Διαβάστε περισσότερα »
ΟΑΕΔ: Διευκρινίσεις για τα όρια ηλικίας διορισμού στις προκηρύξεις του ν.2643/1998 (έγγραφο)
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΟΑΕΔ: Διευκρινίσεις για τα όρια ηλικίας διορισμού στις προκηρύξεις του ν.2643/1998 (έγγραφο)

Διευκρίνιση σχετικά με τα ειδικά όρια ηλικίας διορισμού στις προκηρύξεις του ν.2643/1998 έτους 2021 παρέχει ο ΟΑΕΔ. Αναλυτικά:   ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Διαβάστε περισσότερα »
Αυξήσεις μέχρι και στο πιτόγυρο – Πού θα σκαρφαλώσει η τιμή του
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Αυξήσεις μέχρι και στο πιτόγυρο – Πού θα σκαρφαλώσει η τιμή του

Αυξήσεις μέχρι και στο πιτόγυρο αναμένεται να φέρουν οι ανατιμήσεις διαφόρων των προϊόντων στο σουβλάκι. Το αγαπημένο μας φαγητό αναμένεται να αυξηθεί κατά 20% στην τιμή του. Για το πιτόγυρο, η

Διαβάστε περισσότερα »
Σύλλογος Τυφλών Δυτικής Μακεδονίας: Εκλογές στις 9 Οκτωβρίου για την ανάδειξη νέου Δ.Σ.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σύλλογος Τυφλών Δυτικής Μακεδονίας: Εκλογές στις 9 Οκτωβρίου για την ανάδειξη νέου Δ.Σ.

Ο Σύλλογος Τυφλών και Ατόμων με Προβλήματα Όρασης Δυτικής Μακεδονίας ενημερώνει τα μέλη του, ότι πρόκειται να πραγματοποιήσει εκλογές για την ανάδειξη του Διοικητικού Συμβουλίου το Σάββατο 9 Οκτωβρίου 2021,

Διαβάστε περισσότερα »
Σημαντική αύξηση καταγράφεται στις ταξινομήσεις ηλεκτροκίνητων οχημάτων, με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου 2021, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Μεταφορές, κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος στο συνέδριο «Electric Vehicle Conference».
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΜιχάληςΠαπαδόπουλος: Σημαντική αύξηση στις ταξινομήσεις ηλεκτροκίνητων οχημάτων

Σημαντική αύξηση καταγράφεται στις ταξινομήσεις ηλεκτροκίνητων οχημάτων, με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου 2021, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Μεταφορές, κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα »
Nikou asfaleies Ptolemaida

Στείλτε τη δική σας είδηση, σχόλιο, καταγγελία στο eordaialive.com Τηλεφωνικά στο 2463504856 – 6981893715, στο FaceBook , μέσω email στο info@eordaialive.com

Δείτε το νέο spot της ΔΙΑΔΥΜΑ
Pink Woman Ptolemaida
iordanidis ptolemaida
Xatzipavlidis Sinergio Ptolemaida